Zarodek, czyli „grupa komórek powstała wskutek pozaustrojowego połączenia się żeńskiej i męskiej komórki rozrodczej, od zakończenia procesu zlewania się jąder komórek rozrodczych (kariogamia) do chwili zagnieżdżenia się w śluzówce macicy”1. Takie wyjaśnienie można przeczytać w ustawie o leczeniu niepłodności. Jednocześnie ustawodawca w uzasadnieniu do projektu ustawy zaznaczył, że to definicja biologiczna, niezwiązana z innymi regulacjami, wprowadzona tylko na potrzeby prawidłowego zrozumienia i stosowania projektowanych regulacji.
W ustawie o leczeniu niepłodności zagwarantowano genomowi ludzkiemu szeroki zakres ochrony prawnej. Wprowadzono, m.in. zakaz:
- czerpania korzyści majątkowych z nabycia lub zbycia zarodków;
- tworzenia zarodków w innych celach niż leczenie niepłodności;
- tworzenia chimer i hybryd;
- działań prowadzących do powstania dziedzicznych zmian w genomie ludzkim;
- przekazywanych następnym pokoleniom;
- klonowania ludzi.
Zgodnie z zapisami ustawy o leczeniu niepłodności, niedopuszczalne jest niszczenie zarodków zdolnych do prawidłowego rozwoju, utworzonych podczas procedury zapłodnienia pozaustrojowego, nieprzeniesionych do organizmu biorczyni.
Zarodek zdolny do prawidłowego rozwoju, to zarodek spełniający łącznie poniższe warunki:
- tempo i sekwencja podziału komórek, stopień rozwoju w odniesieniu do wieku zarodka, budowa morfologiczna uprawdopodobniają prawidłowy rozwój;
- nie stwierdzono u niego wady, która skutkowałaby ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem albo nieuleczalną chorobą2.
Za zniszczenie zarodka zdolnego do dalszego rozwoju, powstałego w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji, grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 5 lat.
1,2 Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności (Dz. U. z 2020 r. poz. 442).